Kansengelijkheid

Door kunst en cultuur in het onderwijs te verankeren als vast en vanzelfsprekend onderdeel krijgt iedere leerling de kans zich artistiek en breed te ontplooien. Oók degenen die dit niet van huis uit meekrijgen. Daarom is het belangrijk om cultuureducatie binnen schooltijd te introduceren en te borgen, op een manier waarop alle leerlingen zich in het aanbod herkennen. Het biedt nieuwe handelingsperspectieven, combineert denken met maken en voelen met begrijpen. Het voedt nieuwsgierigheid en verbeeldingskracht. Het leert vanuit verschillende perspectieven en vanuit verschillende rollen - als maker, deelnemer en publiek - naar jezelf, de ander en de wereld te kijken.

Kansenongelijkheid

Kansenongelijkheid is geen makkelijk te temmen monster. Er zijn veel factoren die meespelen in ongelijke kansen. Het Verwey-Jonker Instituut heeft in opdracht van de Gelijke Kansen Alliantie (OCW) onderzocht welke factoren te onderscheiden zijn als het gaat om gelijke kansen in het onderwijs. In dit onderzoek kwamen 30 factoren naar boven, verdeeld over 5 niveaus. Wat we zien is dat kansenongelijkheid vaak een optelsom is van meerdere factoren op meerdere niveaus. Ze hebben een cumulatief effect zou je kunnen zeggen.

 

Onze aanpak

Om de kansenongelijkheid in de provincie Noord-Holland aan te pakken richten we ons op drie sporen: potentiescholen, gemeenten die niet deelnemen aan CmK, en scholen die een grote fysieke afstand tot cultuur hebben. De uitbreiding naar het VO/VMBO en de speciale aandacht die binnen Plein C uitgaat naar het speciaal onderwijs, horen ook tot de inspanningen van Plein C om gelijke kansen na te streven.

De Beweging De Koepel Studio Rutger Vos 2638

Wat is een potentieschool?

Scholen waar sprake is van kansenongelijkheid krijgen al snel een stempel. Een negatief stempel is voor niemand goed, al helemaal niet voor de leerlingen. Het bekrachtigt juist de ongelijke kansen waar we ons hard voor maken. Plein C denkt liever in positieve termen. Wij denken niet in achterstand, maar in potentie. En daarom spreken wij van potentiescholen.

Een potentieschool is een school met een leerling populatie die meer risico loopt op kansenongelijkheid. Deze kinderen krijgen te maken met ongelijke kansen die ontstaan door verschillende factoren. Juist op deze scholen is cultuuronderwijs van grote waarde.

Pilot Kansengelijkheid

Voor de scholen met de leerlingen die het meest risico lopen op kansenongelijkheid, voeren we een pilot uit. We starten in de 5 regio's die meer te maken hebben met kansenongelijkheid: Den Helder, Beverwijk, Heemskerk, Hollands Kroon en Purmerend.


Wat gaan we doen?
Cultuuronderwijs op maat ontwerpen, in co-creatie tussen de school en projectleider. Met als doel het vergroten van kansen voor de leerlingen.

Projectleider en school kiezen samen een invalshoek die de school op dat moment nodig heeft, passend bij de factoren van kansenongelijkheid waarmee de leerlingen te maken hebben. Bijvoorbeeld: Taal, burgerschap, vakoverstijgend werken of cultuuronderwijs in het sociaal domein, zoals bijvoorbeeld het naschoolse als verlengstuk van het onderschoolse: een rijke schooldag.

Tijdens een proefperiode ontwikkelen we een aanpak op maat, en kijken we wat werkt en nodig is.

DE BEWEGING Beeld Website

Publicatie

Er wordt veel onderzocht en geschreven over kansengelijkheid binnen het onderwijs. En terecht, het onderwijs is dé plek waar alle jeugd samenkomt. Maar hoe draagt cultuuronderwijs bij aan meer gelijke kansen? En wat kunnen leerkrachten, culturele instellingen of kunst- en vakdocenten doen om de kansen van de nieuwe generatie te vergroten?

Wij zochten het uit.

Nieuwe Uitgelicht

Magazine Prikkels

Sinds 2013 maakt Plein C het tijdschrift Prikkels. Gekoppeld aan een actueel thema vind je in dit leukste magazine over cultuureducatie praktische lestips en tools, achtergronden en interviews.

In de editie (Re)actie van mei 2023 werd er speciaal aandacht besteed aan de pilot Kansengelijkheid.

 

Deskundigheidsbevordering

Werken met kinderen die meer risico lopen op kansenongelijkheid vergt een andere kijk op (cultuur)onderwijs. Plein C organiseert bijeenkomsten waar thema's kansengelijkheid, diversiteit en inclusie, het verkleinen van de afstand tot cultuuronderwijs centraal staan. Zodoende vergroten we de deskundigheid.

Zo geven wij bijvoorbeeld geregeld een masterclass Kansengelijkheid (op aanvraag of tijdens de ICC-cursus) en voor icc’ers en schoolteams hebben we een tool ontwikkeld waarmee je meer ruimte voor diversiteit en inclusie in je cultuurplan kunt zorgen.

Kunstdocenten en projectleiders kunnen daarnaast advies vragen van adviseurs van Plein C die zich gespecialiseerd hebben in het vergroten van kansengelijkheid met cultuuronderwijs.

potloden inclusieve klas

De inclusieve klas

Eind september 2022 gingen wij tijdens de CO Talk over inclusief cultuuronderwijs in gesprek met Bodine Romijn, Ninya de Wever en Nikita Gerritsen. De culturele diversiteit groeit. In 2050 heeft 1 op de 3 kinderen een migratieachtergrond. De samenleving wordt steeds cultureel diverser, maar het onderwijs is daar nog niet altijd goed op ingericht. Leerkrachten krijgen te weinig handvatten om met die toenemende diversiteit om te gaan. Daarom hebben wij een poster vol tips voor een inclusieve klas gemaakt.

Achtergrondinformatie

Kansenongelijkheid & cultuureducatie – hoe zit het precies, waar hebben we het over en hoe kan cultuureducatie bijdragen aan meer gelijkheid?

Bekijk eens deze publicaties en websites. Ze helpen je inzicht te krijgen in de mechanismen van kansenongelijkheid en de rol van iedereen die voor de klas staat hierin.

Fair pay

Kansengelijkheid is ook gelijke betaling. In het kader van de Fair Practice Code is een handreiking tarieventool voor zelfstandige kunstprofessionals en hun opdrachtgevers binnen cultuureducatie en amateurkunst opgesteld. Je vindt hem in de link hieronder.

Ontvang het laatste nieuws over cultuur en onderwijs